De 14 allergenen: lijst, verborgen bronnen en vermelding bij het buffet
Laatst bijgewerkt: · Redactie Catering Cat
In de EU moeten 14 stoffen of groepen als allergeen worden vermeld (bijlage II van Verordening (EU) nr. 1169/2011). Dat geldt ook voor niet-voorverpakte levensmiddelen aan buffetten, in kantines en bij cateringevenementen. Per allergeen lees je wat er precies onder valt, in welke gerechten het vaak onverwacht zit en welke uitzonderingen de verordening noemt.
Alle 14 allergenen
| Code | Allergeen | Omvat bijv. |
|---|---|---|
| A | Glutenbevattende granen Tarwe (zoals spelt en khorasantarwe), Rogge, Gerst | Tarwe (zoals spelt en khorasantarwe), Rogge, Gerst |
| B | Schaaldieren Garnalen, gamba's, scampi, Krabben, rivierkreeften, Kreeft, langoest | Garnalen, gamba's, scampi, Krabben, rivierkreeften, Kreeft, langoest |
| C | Eieren Kippeneieren en eieren van ander pluimvee, Eiwit, eigeel, heelei-poeder, Producten daarvan | Kippeneieren en eieren van ander pluimvee, Eiwit, eigeel, heelei-poeder, Producten daarvan |
| D | Vis Alle vissoorten (bijv. zalm, tonijn, kabeljauw, ansjovis), Vissaus, visfond, visolie als ingrediënt, Producten daarvan | Alle vissoorten (bijv. zalm, tonijn, kabeljauw, ansjovis), Vissaus, visfond, visolie als ingrediënt, Producten daarvan |
| E | Aardnoten Aardnoten/pinda's (botanisch peulvruchten), Pindakaas, pindameel, Pinda-olie | Aardnoten/pinda's (botanisch peulvruchten), Pindakaas, pindameel, Pinda-olie |
| F | Soja Sojabonen en edamame, Tofu, tempé, miso, sojadrink, Sojasaus, soja-eiwit, sojameel | Sojabonen en edamame, Tofu, tempé, miso, sojadrink, Sojasaus, soja-eiwit, sojameel |
| G | Melk Melk van koeien, schapen, geiten en andere dieren, Lactose, Boter, room, kaas, yoghurt, kwark, ghee, wei | Melk van koeien, schapen, geiten en andere dieren, Lactose, Boter, room, kaas, yoghurt, kwark, ghee, wei |
| H | Noten Amandelen, Hazelnoten, Walnoten | Amandelen, Hazelnoten, Walnoten |
| I | Selderij Knolselderij, Bleekselderij, Selderijzaad en -blad | Knolselderij, Bleekselderij, Selderijzaad en -blad |
| J | Mosterd Mosterdzaad, Mosterdmeel en -poeder, Bereide mosterd | Mosterdzaad, Mosterdmeel en -poeder, Bereide mosterd |
| K | Sesamzaad Sesamzaad (wit en zwart), Sesamolie, Tahin (sesampasta) | Sesamzaad (wit en zwart), Sesamolie, Tahin (sesampasta) |
| L | Zwaveldioxide en sulfieten Zwaveldioxide (E 220), Sulfieten zoals natriumsulfiet, natriumwaterstofsulfiet, natrium- en kaliummetabisulfiet (E 221–E 228), Te vermelden boven 10 mg/kg of 10 mg/l, uitgedrukt als totaal SO₂ in het gebruiksklare product | Zwaveldioxide (E 220), Sulfieten zoals natriumsulfiet, natriumwaterstofsulfiet, natrium- en kaliummetabisulfiet (E 221–E 228), Te vermelden boven 10 mg/kg of 10 mg/l, uitgedrukt als totaal SO₂ in het gebruiksklare product |
| M | Lupine Lupinezaad (zoete lupine), Lupinemeel en lupine-eiwit, Producten daarvan | Lupinezaad (zoete lupine), Lupinemeel en lupine-eiwit, Producten daarvan |
| N | Weekdieren Mosselen, venusschelpen, sint-jakobsschelpen, Oesters, Inktvis, calamares, octopus | Mosselen, venusschelpen, sint-jakobsschelpen, Oesters, Inktvis, calamares, octopus |
Lettercodes zijn in de EU niet gestandaardiseerd. De tabel toont de codes die Catering Cat gebruikt. Gebruik je codes aan het buffet, zorg dan altijd voor een goed zichtbare legenda.
Wie moet allergenen vermelden?
Iedereen die levensmiddelen aan consumenten levert – ook cateraars, hotels, restaurants, kantines en bakkerijen. In Nederland regelt de Warenwetregeling allergeneninformatie niet-voorverpakte levensmiddelen hoe je gasten informeert bij onverpakt voedsel: schriftelijk of elektronisch, vrij toegankelijk en goed leesbaar, met een duidelijk zichtbare verwijzing naar waar de informatie te vinden is. Mondeling mag alleen als het personeel altijd direct en correct kan antwoorden, de informatie schriftelijk of elektronisch beschikbaar is voor personeel en NVWA, en een goed zichtbaar bord gasten uitnodigt ernaar te vragen. In België geldt het koninklijk besluit van 17 juli 2014 over allergeneninformatie bij niet-voorverpakte levensmiddelen (toezicht: FAVV); in Duitsland de LMIDV.
Wat telt als “aanwezig”?
De 14 allergenen moeten worden vermeld als ze als ingrediënt of technische hulpstof in het eindproduct aanwezig zijn – ook in kleine hoeveelheden en ook als onderdeel van een samengesteld ingrediënt (bijv. mosterd in een remoulade). Alleen voor zwaveldioxide en sulfieten bestaat een grenswaarde (boven 10 mg/kg of 10 mg/l). Vermeldingen als “kan sporen bevatten” zijn vrijwillig en niet wettelijk geregeld.
Veelgemaakte fouten bij het buffet
- Samengestelde ingrediënten vergeten: bouillon, sauzen, dressings, kruidenmixen en kant-en-klaarproducten bevatten vaak selderij, mosterd, gluten of melk.
- Recept aangepast, kaartje niet: nieuwe leveranciers of vervangers brengen nieuwe allergenen mee.
- Een lege allergenenregel lezen als “allergeenvrij”: ontbrekende informatie zegt niet dat het gerecht vrij is van allergenen.
- Codes zonder legenda: gasten kunnen “A, G, I” alleen lezen als de betekenis erbij staat.
Veelgestelde vragen
Hoeveel allergenen moeten worden vermeld?
In de EU zijn er 14 allergenen of allergeengroepen volgens bijlage II van Verordening (EU) nr. 1169/2011: glutenbevattende granen, schaaldieren, eieren, vis, aardnoten, soja, melk, noten, selderij, mosterd, sesamzaad, zwaveldioxide en sulfieten, lupine en weekdieren.
Bestaan er officiële lettercodes voor allergenen?
Nee. Lettercodes zijn in de EU niet wettelijk vastgelegd en verschillen per bedrijf en software. Gebruik je codes, dan moet je een begrijpelijke legenda tonen.
Moet ik sporen vermelden?
Nee, sporenvermeldingen zijn vrijwillig. Gebruik ze alleen als kruiscontact ondanks goede hygiënepraktijken niet uit te sluiten is – niet als algemene voorzorg.
Minder papierwerk. Meer tijd om te koken.
Richt je bedrijf in twee minuten in, importeer je menukaart en print vandaag nog je eerste buffetkaartjes – gratis.
Gratis startenDeze pagina vat de regels in algemene zin samen en is geen juridisch advies. Twijfel je, vraag het dan na bij de NVWA of je lokale voedselautoriteit.