Additieven vermelden in de Duitse horeca: verplichte vermeldingen, voetnoten en voorbeelden
Laatst bijgewerkt: · Redactie Catering Cat
Bij onverpakt voedsel in Duitsland moeten bepaalde additieven met vaste vermeldingen worden aangegeven, zoals “mit Farbstoff” (met kleurstof), “mit Konservierungsstoff” (met conserveermiddel), “mit Geschmacksverstärker” (met smaakversterker) of “mit Phosphat” (met fosfaat). De wettelijke basis is de Lebensmittelzusatzstoff-Durchführungsverordnung (LMZDV). De informatie wordt op dezelfde manieren gegeven als allergeneninformatie – kaartje, menukaart, bord of elektronisch – en op hetzelfde medium als de allergenen.
Welke regel geldt?
In Duitsland is de vermelding van additieven in niet-voorverpakte levensmiddelen geregeld in de “Lebensmittelzusatzstoff-Durchführungsverordnung” (LMZDV), van kracht sinds juni 2021. Die geldt voor levensmiddelen voor consumenten en voor grootkeukens – inclusief restaurants, kantines, bakkerijen en catering. Een vergelijkbare lijst stond vroeger in de oudere Zusatzstoff-Zulassungsverordnung, waarnaar veel oudere gidsen nog verwijzen.
Deze vermeldingen zijn verplicht
De vermelding verwijst naar de additieven die bij de bereiding van het gerecht zijn gebruikt – ook additieven in ingekochte ingrediënten zoals worst, sauzen of bakmixen. Zwaveldioxide en sulfieten zijn bovendien een van de 14 allergenen en moeten boven 10 mg/kg of 10 mg/l als allergeen worden vermeld.
| Additief | Verplichte vermelding (Duits) |
|---|---|
| Kleurstoffen | mit Farbstoff (met kleurstof) |
| Conserveermiddelen | mit Konservierungsstoff of konserviert (met conserveermiddel / geconserveerd) |
| Antioxidanten | mit Antioxidationsmittel (met antioxidant) |
| Nitraat of nitriet (pekelstoffen) | mit Nitritpökelsalz, mit Nitrat of beide (met nitrietpekelzout / nitraat) |
| Smaakversterkers | mit Geschmacksverstärker (met smaakversterker) |
| Olijven met ijzergluconaat of -lactaat (E 579, E 585) | geschwärzt (zwart gemaakt) |
| Vers fruit en verse groenten met glansmiddelen (bijv. E 901–905, E 914) | gewachst (gewast) |
| Vleesproducten met fosfaten (bijv. E 338–341, E 450–452) | mit Phosphat (met fosfaat) |
| Zoetstoffen (behalve tafelzoetstoffen) | mit Süßungsmittel(n) (met zoetstof(fen)) |
| Aspartaam (E 951) of aspartaam-acesulfaamzout (E 962) | enthält eine Phenylalaninquelle (bevat een bron van fenylalanine) |
| Meer dan 10 % toegevoegde polyolen (bijv. E 420, E 421, E 965) | kann bei übermäßigem Verzehr abführend wirken (overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben) |
Zo vermeld je ze
- Op dezelfde manier als allergenen: een kaartje bij het levensmiddel, de menu- of drankenkaart, een bord of een elektronisch aanbod met verwijzing.
- Staan de allergenen op de menukaart, dan horen de additieven daar ook te staan – de informatie mag niet over verschillende media worden verdeeld.
- Voetnoten zijn gangbaar op menukaarten (bijv. “braadworst ¹ ²” met “¹ met conserveermiddel, ² met fosfaat”), mits de verwijzing duidelijk is.
- Je mag ook alle additieven met hun klassenaam en specifieke naam of E-nummer vermelden op een bord, in een schriftelijke registratie of een elektronisch aanbod, als gasten die direct en makkelijk kunnen raadplegen en een verwijzing bij het levensmiddel of op een bord ernaar wijst.
Praktische tips
- Additieven komen vaak mee met ingekochte producten: worst, ham, sauzen, dressings, desserts, dranken. Controleer de productspecificaties van leveranciers.
- Houd additievennummers en allergenenletters duidelijk gescheiden en toon beide legenda's.
- Werk de informatie direct bij als recepten of leveranciers veranderen.
- Overtredingen kunnen op grond van het Duitse Lebensmittel- und Futtermittelgesetzbuch (LFGB) als overtreding worden beboet.
En in Nederland en België?
De LMZDV en de Duitse verplichte vermeldingen gelden alleen in Duitsland. De vermelding van additieven bij onverpakt voedsel is nationaal recht en niet EU-breed geharmoniseerd zoals de 14 allergenen. Werk je in Nederland of België, controleer dan de nationale uitvoeringsregels van je land en vraag bij twijfel de NVWA (Nederland) of het FAVV (België).
Zo helpt Catering Cat
In Catering Cat voer je additieven per gerecht zelf in – ze worden bewust niet automatisch afgeleid, omdat het gaat om de producten die je echt gebruikt. Additieven kun je op het buffetkaartje naast ingrediënten en allergenen tonen, zodat alles op hetzelfde kaartje staat. Daarnaast is er een genummerde lijst (1–17) volgens het in Duitsland gebruikelijke schema: buffetkaartjes, allergenenoverzicht en QR-menu tonen dan de nummers met legenda.
Veelgestelde vragen
Moet ik alle additieven vermelden?
Bij onverpakt voedsel moeten in Duitsland bepaalde groepen met vaste vermeldingen worden aangegeven, bijv. kleurstoffen, conserveermiddelen, antioxidanten, smaakversterkers, zoetstoffen of fosfaat in vleesproducten. Je kunt ook alle additieven met klassenaam en specifieke naam of E-nummer op een makkelijk toegankelijke manier vermelden.
Zijn voetnoten op de menukaart toegestaan?
Ja, voet- of eindnoten zijn gangbaar op menu- en drankenkaarten als de verwijzing duidelijk is. De uitleg moet op dezelfde kaart leesbaar zijn.
Moet “geschwefelt” (gezwaveld) op de menukaart?
Zwaveldioxide en sulfieten zijn een van de 14 allergenen en moeten boven 10 mg/kg of 10 mg/l als allergeen worden vermeld – bijv. bij gedroogd fruit of wijn in sauzen.
Geldt dit ook voor dranken?
Ja, de regels gelden voor levensmiddelen die onverpakt worden geleverd, en daar horen ook open geschonken dranken bij. Voor dranken gelden enkele aanvullende vermeldingsregels – vraag het bij twijfel na bij de lokale voedselautoriteit.
Meer over deze allergenen
Gidsen
Minder papierwerk. Meer tijd om te koken.
Richt je bedrijf in twee minuten in, importeer je menukaart en print vandaag nog je eerste buffetkaartjes – gratis.
Gratis startenCatering Cat ondersteunt het beheer van allergeneninformatie en vervangt geen juridische controle.