14 głównych alergenów: lista, ukryte źródła i oznaczanie na bufecie
Ostatnia aktualizacja: · Redakcja Catering Cat
W UE 14 substancji lub grup trzeba deklarować jako alergeny (załącznik II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011). Dotyczy to także żywności nieopakowanej na bufetach, w stołówkach i podczas imprez cateringowych. Przy każdym alergenie znajdziesz, co dokładnie do niego należy, w jakich daniach często występuje niespodziewanie i jakie wyjątki przewiduje rozporządzenie.
Wszystkie 14 alergenów
| Kod | Alergen | Obejmuje np. |
|---|---|---|
| A | Zboża zawierające gluten Pszenica (w tym orkisz i pszenica khorasan), Żyto, Jęczmień | Pszenica (w tym orkisz i pszenica khorasan), Żyto, Jęczmień |
| B | Skorupiaki Krewetki, scampi, Kraby, raki, Homary, langusty | Krewetki, scampi, Kraby, raki, Homary, langusty |
| C | Jaja Jaja kurze i jaja innego drobiu, Białko, żółtko, jajo w proszku, Produkty pochodne | Jaja kurze i jaja innego drobiu, Białko, żółtko, jajo w proszku, Produkty pochodne |
| D | Ryby Wszystkie gatunki ryb (np. łosoś, tuńczyk, dorsz, anchois), Sos rybny, wywar rybny, olej rybny jako składnik, Produkty pochodne | Wszystkie gatunki ryb (np. łosoś, tuńczyk, dorsz, anchois), Sos rybny, wywar rybny, olej rybny jako składnik, Produkty pochodne |
| E | Orzeszki ziemne (arachidowe) Orzeszki ziemne (botanicznie rośliny strączkowe), Masło orzechowe, mąka z orzeszków ziemnych, Olej arachidowy | Orzeszki ziemne (botanicznie rośliny strączkowe), Masło orzechowe, mąka z orzeszków ziemnych, Olej arachidowy |
| F | Soja Ziarna soi i edamame, Tofu, tempeh, miso, napój sojowy, Sos sojowy, białko sojowe, mąka sojowa | Ziarna soi i edamame, Tofu, tempeh, miso, napój sojowy, Sos sojowy, białko sojowe, mąka sojowa |
| G | Mleko Mleko krowie, owcze, kozie i innych zwierząt, Laktoza, Masło, śmietana, ser, jogurt, twaróg, ghee, serwatka | Mleko krowie, owcze, kozie i innych zwierząt, Laktoza, Masło, śmietana, ser, jogurt, twaróg, ghee, serwatka |
| H | Orzechy Migdały, Orzechy laskowe, Orzechy włoskie | Migdały, Orzechy laskowe, Orzechy włoskie |
| I | Seler Seler korzeniowy, Seler naciowy, Nasiona i liście selera | Seler korzeniowy, Seler naciowy, Nasiona i liście selera |
| J | Gorczyca Nasiona gorczycy, Mąka i proszek gorczycowy, Musztarda | Nasiona gorczycy, Mąka i proszek gorczycowy, Musztarda |
| K | Nasiona sezamu Nasiona sezamu (białe i czarne), Olej sezamowy, Tahini (pasta sezamowa) | Nasiona sezamu (białe i czarne), Olej sezamowy, Tahini (pasta sezamowa) |
| L | Dwutlenek siarki i siarczyny Dwutlenek siarki (E 220), Siarczyny, np. siarczyn sodu, wodorosiarczyn sodu, pirosiarczyn sodu i potasu (E 221–E 228), Deklaracja powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/l w przeliczeniu na całkowitą zawartość SO₂ w produkcie gotowym do spożycia | Dwutlenek siarki (E 220), Siarczyny, np. siarczyn sodu, wodorosiarczyn sodu, pirosiarczyn sodu i potasu (E 221–E 228), Deklaracja powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/l w przeliczeniu na całkowitą zawartość SO₂ w produkcie gotowym do spożycia |
| M | Łubin Nasiona łubinu (łubin słodki), Mąka łubinowa i białko łubinowe, Produkty pochodne | Nasiona łubinu (łubin słodki), Mąka łubinowa i białko łubinowe, Produkty pochodne |
| N | Mięczaki Małże, omułki, przegrzebki, Ostrygi, Kałamarnice, kalmary, ośmiornice | Małże, omułki, przegrzebki, Ostrygi, Kałamarnice, kalmary, ośmiornice |
Kody literowe nie są w UE ujednolicone. Tabela pokazuje kody używane w Catering Cat. Jeśli stosujesz kody na bufecie, zawsze umieść dobrze widoczną legendę.
Kto musi informować o alergenach?
Każdy, kto dostarcza żywność konsumentom – także firmy cateringowe, hotele, restauracje, stołówki i piekarnie. W Polsce informacje o żywności nieopakowanej reguluje § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 29): wykaz składników, z uwzględnieniem alergenów, musi być dostępny w miejscu sprzedaży – na wywieszce lub w inny sposób dostępny dla konsumenta. W Niemczech te zasady określa LMIDV: zwykle informacja pisemna, np. na etykiecie przy daniu, albo ustna na życzenie, jeśli pisemna dokumentacja jest łatwo dostępna, a goście są o tym poinformowani.
Co oznacza „zawiera”?
14 alergenów trzeba deklarować, jeśli występują w gotowym produkcie jako składnik lub substancja pomocnicza w przetwarzaniu – nawet w małych ilościach i nawet jako część składnika złożonego (np. gorczyca w sosie remoulade). Wartość progowa istnieje tylko dla dwutlenku siarki i siarczynów (powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/l). Informacje „może zawierać śladowe ilości” są dobrowolne i nieuregulowane prawnie.
Typowe błędy na bufecie
- Pominięte składniki złożone: buliony, sosy, dressingi, mieszanki przypraw i półprodukty często zawierają seler, gorczycę, gluten lub mleko.
- Receptura zmieniona, etykieta nie: nowi dostawcy lub zamienniki wnoszą nowe alergeny.
- Pusta linia alergenów odczytana jako „bez alergenów”: brak informacji nie jest deklaracją, że danie jest wolne od alergenów.
- Kody bez legendy: goście zrozumieją „A, G, I” tylko wtedy, gdy znaczenie jest podane.
Najczęściej zadawane pytania
Ile alergenów trzeba deklarować?
W UE jest 14 alergenów lub grup alergenów zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011: zboża zawierające gluten, skorupiaki, jaja, ryby, orzeszki ziemne (arachidowe), soja, mleko, orzechy, seler, gorczyca, nasiona sezamu, dwutlenek siarki i siarczyny, łubin oraz mięczaki.
Czy istnieją oficjalne kody literowe alergenów?
Nie. Kody literowe nie są w UE ustalone prawnie i różnią się między firmami i programami. Jeśli używasz kodów, musisz zapewnić zrozumiałą legendę.
Czy muszę informować o śladowych ilościach?
Nie, informacje o śladowych ilościach są dobrowolne. Stosuj je tylko tam, gdzie mimo dobrej praktyki higienicznej nie da się wykluczyć kontaktu krzyżowego – a nie jako ogólne zabezpieczenie.
Mniej papierologii. Więcej czasu na gotowanie.
Skonfiguruj firmę w dwie minuty, zaimportuj menu i wydrukuj pierwsze etykiety na bufet jeszcze dziś – za darmo.
Zacznij za darmoTa strona w ogólny sposób podsumowuje przepisy i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości zapytaj właściwy organ kontroli żywności – w Polsce stację sanitarno-epidemiologiczną (sanepid).