14 głównych alergenów: lista, ukryte źródła i oznaczanie na bufecie

Ostatnia aktualizacja: · Redakcja Catering Cat

W UE 14 substancji lub grup trzeba deklarować jako alergeny (załącznik II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011). Dotyczy to także żywności nieopakowanej na bufetach, w stołówkach i podczas imprez cateringowych. Przy każdym alergenie znajdziesz, co dokładnie do niego należy, w jakich daniach często występuje niespodziewanie i jakie wyjątki przewiduje rozporządzenie.

Wszystkie 14 alergenów

KodAlergen
AZboża zawierające gluten

Pszenica (w tym orkisz i pszenica khorasan), Żyto, Jęczmień

BSkorupiaki

Krewetki, scampi, Kraby, raki, Homary, langusty

CJaja

Jaja kurze i jaja innego drobiu, Białko, żółtko, jajo w proszku, Produkty pochodne

DRyby

Wszystkie gatunki ryb (np. łosoś, tuńczyk, dorsz, anchois), Sos rybny, wywar rybny, olej rybny jako składnik, Produkty pochodne

EOrzeszki ziemne (arachidowe)

Orzeszki ziemne (botanicznie rośliny strączkowe), Masło orzechowe, mąka z orzeszków ziemnych, Olej arachidowy

FSoja

Ziarna soi i edamame, Tofu, tempeh, miso, napój sojowy, Sos sojowy, białko sojowe, mąka sojowa

GMleko

Mleko krowie, owcze, kozie i innych zwierząt, Laktoza, Masło, śmietana, ser, jogurt, twaróg, ghee, serwatka

HOrzechy

Migdały, Orzechy laskowe, Orzechy włoskie

ISeler

Seler korzeniowy, Seler naciowy, Nasiona i liście selera

JGorczyca

Nasiona gorczycy, Mąka i proszek gorczycowy, Musztarda

KNasiona sezamu

Nasiona sezamu (białe i czarne), Olej sezamowy, Tahini (pasta sezamowa)

LDwutlenek siarki i siarczyny

Dwutlenek siarki (E 220), Siarczyny, np. siarczyn sodu, wodorosiarczyn sodu, pirosiarczyn sodu i potasu (E 221–E 228), Deklaracja powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/l w przeliczeniu na całkowitą zawartość SO₂ w produkcie gotowym do spożycia

MŁubin

Nasiona łubinu (łubin słodki), Mąka łubinowa i białko łubinowe, Produkty pochodne

NMięczaki

Małże, omułki, przegrzebki, Ostrygi, Kałamarnice, kalmary, ośmiornice

Kody literowe nie są w UE ujednolicone. Tabela pokazuje kody używane w Catering Cat. Jeśli stosujesz kody na bufecie, zawsze umieść dobrze widoczną legendę.

Kto musi informować o alergenach?

Każdy, kto dostarcza żywność konsumentom – także firmy cateringowe, hotele, restauracje, stołówki i piekarnie. W Polsce informacje o żywności nieopakowanej reguluje § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 29): wykaz składników, z uwzględnieniem alergenów, musi być dostępny w miejscu sprzedaży – na wywieszce lub w inny sposób dostępny dla konsumenta. W Niemczech te zasady określa LMIDV: zwykle informacja pisemna, np. na etykiecie przy daniu, albo ustna na życzenie, jeśli pisemna dokumentacja jest łatwo dostępna, a goście są o tym poinformowani.

Co oznacza „zawiera”?

14 alergenów trzeba deklarować, jeśli występują w gotowym produkcie jako składnik lub substancja pomocnicza w przetwarzaniu – nawet w małych ilościach i nawet jako część składnika złożonego (np. gorczyca w sosie remoulade). Wartość progowa istnieje tylko dla dwutlenku siarki i siarczynów (powyżej 10 mg/kg lub 10 mg/l). Informacje „może zawierać śladowe ilości” są dobrowolne i nieuregulowane prawnie.

Typowe błędy na bufecie

  • Pominięte składniki złożone: buliony, sosy, dressingi, mieszanki przypraw i półprodukty często zawierają seler, gorczycę, gluten lub mleko.
  • Receptura zmieniona, etykieta nie: nowi dostawcy lub zamienniki wnoszą nowe alergeny.
  • Pusta linia alergenów odczytana jako „bez alergenów”: brak informacji nie jest deklaracją, że danie jest wolne od alergenów.
  • Kody bez legendy: goście zrozumieją „A, G, I” tylko wtedy, gdy znaczenie jest podane.

Najczęściej zadawane pytania

Ile alergenów trzeba deklarować?

W UE jest 14 alergenów lub grup alergenów zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011: zboża zawierające gluten, skorupiaki, jaja, ryby, orzeszki ziemne (arachidowe), soja, mleko, orzechy, seler, gorczyca, nasiona sezamu, dwutlenek siarki i siarczyny, łubin oraz mięczaki.

Czy istnieją oficjalne kody literowe alergenów?

Nie. Kody literowe nie są w UE ustalone prawnie i różnią się między firmami i programami. Jeśli używasz kodów, musisz zapewnić zrozumiałą legendę.

Czy muszę informować o śladowych ilościach?

Nie, informacje o śladowych ilościach są dobrowolne. Stosuj je tylko tam, gdzie mimo dobrej praktyki higienicznej nie da się wykluczyć kontaktu krzyżowego – a nie jako ogólne zabezpieczenie.

Mniej papierologii. Więcej czasu na gotowanie.

Skonfiguruj firmę w dwie minuty, zaimportuj menu i wydrukuj pierwsze etykiety na bufet jeszcze dziś – za darmo.

Zacznij za darmo

Ta strona w ogólny sposób podsumowuje przepisy i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości zapytaj właściwy organ kontroli żywności – w Polsce stację sanitarno-epidemiologiczną (sanepid).